پروانه میوه‌خوار بادمجان (EFSB)
آیا می‌دانستید این آفت کوچک می‌تواند محصول بادمجان شما را نابود کند؟
لاروهای پروانه میوه‌خوار (Leucinodes orbonalis) با تونل‌زنی در میوه و شاخه، باعث فساد و غیرقابل مصرف شدن بادمجان می‌شوند. هر میوه می‌تواند تا ۲۰ لارو داشته باشد و وقتی جمعیت آفت زیاد شود، خسارت بسیار شدید است.
۱. اهمیت و مناطق انتشار
یکی از مخرب‌ترین آفات بادمجان در جنوب آسیا و ایران.اولین بار سال ۱۳۷۶ در استان مازندران (نور، محمدآباد، ساری، آمل) گزارش شد.علاوه بر ایران، در کشورهای آسیایی، آفریقایی و پاکستان نیز مشاهده شده است.
۲. گیاهان میزبان
بادمجان (میزبان اصلی)، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی شیرین
۳. شناسایی آفت
– پروانه بالغ: سفید با لکه‌های صورتی یا آبی متمایل به قهوه‌ای
– تخم: سفید-کرمی، به صورت انفرادی یا گروهی روی برگ یا نزدیک میوه
-لارو: سفید شیری در سن اولیه، صورتی شفاف در سن بالاتر، طول ۱۵–۱۸ میلی‌متر
۴. خسارت لاروهای جوان
به شاخه و گل حمله می‌کنند و لاروهای مسن داخل میوه تونل ایجاد می‌کنند.میوه‌ها پر از فضولات لارو شده و هر میوه ممکن است تا ۲۰ لارو داشته باشد. جمعیت بالای آفت موجب ضعف بوته و تولید میوه‌های غیرقابل مصرف می‌شود.
۵. زیست‌شناسی
ماده‌ها تخم‌ها را روی برگ، ساقه، غنچه یا قاعده میوه می‌گذارند. لارو پس از تغذیه کامل، در ساقه‌های خشک یا برگ‌های ریخته شده به شفیره تبدیل می‌شود. چندنسلی و دارای تداخل نسل در مناطق گرم.
۶. روش‌های کنترل
– زراعی: حذف بوته‌های آلوده، تناوب زراعی، استفاده از ارقام مقاوم و دیررس.
– فرمونی: استفاده از تله‌های دلتا و قیفی برای ردیابی و جمع‌آوری حشرات بالغ.
– روش شیمیایی: استفاده از حشره کش (محلول‌پاشی و پای بوته) با نظر و مشورت کارشناس.
جمع‌بندی
پروانه میوه‌خوار بادمجان یک آفت چندنسلی و بسیار خسارت‌زا است که با تغذیه از میوه و شاخه، عملکرد محصول را کاهش می‌دهد. بهترین راه کنترل، ترکیبی از روش‌های زراعی، مکانیکی، فرمونی و شیمیایی است. استفاده به‌موقع و مدیریت یکپارچه آفات (IPM) می‌تواند خسارت را به حداقل برساند.